Acta Scientiarum Polonorum
Silvarum Colendarum Ratio et Industria Lignaria

Postępujące zmiany klimatyczne, przejawiające się wzrostem temperatury powietrza oraz zwiększoną zmiennością opadów, istotnie wpływają na funkcjonowanie ekosystemów leśnych i kondycję drzewostanów. Celem pracy była ocena zróżnicowania skali wydzielania się drzew sosny zwyczajnej (Pinus sylvestris L.) i dębu (Quercus spp.) w zależności od warunków klimatycznych oraz lokalnych uwarunkowań siedliskowych i hydrologicznych, ze szczególnym uwzględnieniem oddziaływania systemu polderu zalewowego Tarchalice–Domaszków. Badania przeprowadzono w trzech leśnictwach Nadleśnictwa Wołów (Tarchalice, Dębno, Prawików) w latach 2014–2023. Jako pośredni wskaźnik zamierania drzewostanów przyjęto miąższość drewna pozyskanego w ramach cięć przygodnych, przeliczoną na jednostkę powierzchni. Analizę zależności pomiędzy intensywnością wydzielania się drzew a rocznymi sumami opadów i średnią temperaturą powietrza przeprowadzono z wykorzystaniem współczynników korelacji Pearsona i Spearmana.

Wyniki wykazały wyraźne różnice przestrzenne w dynamice i skali zamierania drzew pomiędzy badanymi leśnictwami. Sosna zwyczajna reagowała szybciej i bardziej równomiernie na stres środowiskowy, natomiast dąb charakteryzował się opóźnionymi, lecz silnymi epizodami masowego zamierania, szczególnie w leśnictwie Tarchalice, pozostającym pod bezpośrednim wpływem zmiennego reżimu hydrologicznego polderu. Nie stwierdzono istotnych statystycznie korelacji pomiędzy intensywnością cięć przygodnych a analizowanymi zmiennymi klimatycznymi, co wskazuje na opóźniony i kumulatywny charakter reakcji drzew na stres klimatyczny. Uzyskane wyniki podkreślają kluczową rolę lokalnych warunków hydrologicznych i siedliskowych w kształtowaniu odporności drzewostanów oraz wskazują na konieczność adaptacyjnego podejścia w gospodarce leśnej na obszarach objętych oddziaływaniem polderów zalewowych.