Acta Scientiarum Polonorum
Silvarum Colendarum Ratio et Industria Lignaria

Przetwórstwo żywicy odegrało istotną, choć niedocenianą rolę w rozwoju wczesnych gospodarek przemysłowych oraz w zarządzaniu zasobami leśnymi. Jego znaczenie historyczne obejmuje okres od imperiów morskich XVI w. po rewolucję przemysłową XX w. W artykule opisano, w jaki sposób naturalne zasoby leśne były systematycznie wykorzystywane w odpowiedzi na zmieniające się potrzeby technologiczne i gospodarcze. Zawiera on wszechstronną analizę historyczną portugalskiego przemysłu przetwórstwa żywicy, koncentrując się na produkcji smoły drzewnej, kalafonii i terpentyny z żywicy sosnowej. Bazując na badaniach archiwalnych i metodach interdyscyplinarnych, śledzi rozwój tej gałęzi przemysłu od wczesnego uzależnienia od importu w XVI w. po rozwój krajowej produkcji skoncentrowanej w Puszczy Leiria. Podkreśla innowacje technologiczne, takie jak piece ragusańskie i Varnhagena, oraz kluczową rolę interwencji państwa w kształtowaniu przemysłowego przetwórstwa żywicy w XIX i XX stuleciu. Ta historyczna narracja uwydatnia powiązania między zasobami środowiskowymi, zmianami technologicznymi i polityką przemysłową, które ukształtowały unikalny element portugalskiego dziedzictwa gospodarczego i kulturowego. W artykule przedstawiono przemiany portugalskiego przemysłu żywicznego – od skromnej, wspieranej przez państwo działalności, po ustrukturyzowany sektor sprzed drugiej wojny światowej, rozwinięty dzięki innowacjom technologicznym (m.in. piecom ragusańskim i Varnhagena), reformom gospodarki leśnej oraz coraz większej integracji z rynkami międzynarodowymi. Dzięi tym procesom Portugalia stała się jednym z głównych światowych eksporterów produktów żywicznych w okresie powojennym.