Acta Scientiarum Polonorum
Silvarum Colendarum Ratio et Industria Lignaria

W artykule przedstawiono produkcję i wykorzystanie smoły drzewnej w Turcji w ujęciu historycznym, geograficznym i kulturowym. Tradycja jej wytwarzania przetrwała głównie na obszarach wiejskich, gdzie do dziś stosuje się tradycyjne metody oraz wykorzystuje rodzime gatunki drzew, takie jak sosna, cedr czy jałowiec. Historycznie szczególną rolę odgrywały Góry Kaz Dağları (Góra Ida), które w czasach Imperium Osmańskiego stanowiły jeden z głównych ośrodków produkcji smoły. Smoła i jej produkty pochodne, takie jak smoła destylowana (pitch), były wówczas kluczowe dla potrzeb marynarki wojennej i armii. W artykule przedstawiono mapę lokalizacji produkcji smoły w czasach osmańskich oraz szlaki transportowe. Zidentyfikowano także góry, rzeki, wsie i osady, których nazwy wywodzą się od tureckiego słowa Katran (smoła drzewna), co potwierdza ich związek z dawnymi ośrodkami produkcji. Zaprezentowano przykłady tradycyjnych metod wytwarzania smoły, stosowanych do dziś, w tym różne typy pieców wykorzystywanych w tym procesie. Na podstawie literatury dokonano również klasyfikacji zastosowań smoły w Turcji od czasów starożytnych po współczesność. Opracowanie stanowi kompleksową analizę produkcji smoły w Turcji, ukazując jej historyczne znaczenie oraz współczesne aspekty kulturowe i gospodarcze.