Acta Scientiarum Polonorum
Silvarum Colendarum Ratio et Industria Lignaria

Artykuł powstał na podstawie prezentacji wygłoszonej podczas dorocznego spotkania sieci EU COST Action 22155 Network for Forest By-products: Potash, Tar, Resin and Charcoal (PoTaRCh) w 2025 r. Celem publikacji jest przedstawienie ewolucji produkcji węgla drzewnego w Anglii – od jej dawnych form po współczesne praktyki – oraz ukazanie znaczenia tego surowca w kontekście historycznym, kulturowym i gospodarczym. Omówiono tradycyjne techniki wytwarzania węgla drzewnego, ich ślady archeologiczne oraz źródła pisane dokumentujące rozwój tej działalności. Zaprezentowano także wyniki prac nad opracowaniem glosariusza angielskich terminów związanych z węglem drzewnym, wskazując na trudności wynikające ze zmienności języka i znaczeń w czasie. W artykule przedstawiono szerokie spektrum zastosowań węgla drzewnego – od paliwa i składnika prochu strzelniczego po współczesne wykorzystanie w medycynie, filtracji, ogrodnictwie i produkcji biocharu. W części poświęconej aspektom społecznym i kulturowym autorzy analizują obecność tematyki węgla drzewnego w literaturze, nazwach miejsc i osób, zbiorach muzealnych oraz materiałach audiowizualnych. Zwieńczeniem opracowania jest omówienie współczesnych metod produkcji, gdzie wykazano dominację pieców metalowych i retort oraz niemal całkowity zanik tradycyjnych technik. Autorzy podkreślają potrzebę uwzględniania dziedzictwa związanego z wytwarzaniem węgla drzewnego w działaniach z zakresu ochrony i popularyzacji kultury materialnej, a także wspierania lokalnych producentów jako kontynuatorów tego tradycyjnego rzemiosła.