Acta Scientiarum Polonorum
Silvarum Colendarum Ratio et Industria Lignaria

Wpływ przemysłu związanego z produktami PoTaRCH na środowisko w okresie średniowiecza – zarówno w kontekście europejskim, jak i poza nim – został dotychczas zbadany jedynie częściowo. Celem niniejszego opracowania była zatem ocena konsekwencji ekologicznych produkcji i wykorzystania niedrzewnych produktów leśnych w średniowieczu oraz określenie ich znaczenia w okresie przedindustrialnym na podstawie obszernego przeglądu literatury i – tam, gdzie było to możliwe – dostępnych źródeł pisanych. Zastosowana metodologia obejmuje analizy historyczno-porównawcze oraz studia przypadków regionalnych, służące zrozumieniu technologii produkcji, poznaniu terminologii, strategii handlu i eksploatacji zasobów leśnych. Wykorzystano podejścia multidyscyplinarne i interdyscyplinarne, aby rozpoznać znaczenie tych materiałów w gospodarkach i społeczeństwach różnych regionów w badanym okresie. Autorzy wskazują, że złożone kwestie terminologiczne oraz niespójności między studiami dotyczącymi różnych obszarów i zagadnień utrudniają badania porównawcze i wskazują na potrzebę bardziej szczegółowych analiz. Uwzględniając zróżnicowanie doświadczeń średniowiecznych w poszczególnych regionach, okres badawczy obejmuje czas od wielkich wędrówek ludów po upadku Cesarstwa Zachodniorzymskiego do wczesnej nowożytności w drugiej połowie XVI wieku, przy czym w uzasadnionych przypadkach wykorzystano również informacje z późniejszych epok. Stwierdzono, że wytwarzanie węgla drzewnego miało znaczący wpływ ekologiczny w średniowieczu, zwłaszcza w związku z górnictwem i hutnictwem, podczas gdy produkcja potażu wywierała znacznie większe oddziaływanie w epoce nowożytnej. W przypadku smoły drzewnej badania są mniej liczne, lecz istnieją dowody na to, że jej wytwarzanie również przyczyniało się do lokalnej degradacji lasów.